Articles

Yimre: Holko woni neɗɗo?

Ñalnde Njeslaare 21 lewru Seeɗto htnd 2021 Holto neɗɗo neɗɗii ? Mbele wonaa gila o suwaa neɗɗaade o neɗɗi ! So neɗɗo ko neɗɗo mbele omo neɗɗii ? Mbele ko tago ngoo wiyetee neɗɗo ? Holto neɗɗo ummii ? So baaba Aadama ko tago, ko e makko njaltuɗaa ! Kono anndu ɗoon timminaani ma neɗɗo ! Nde muuyaaɗe ngadii gadane ma. Dihal soora e rannga laatiɗa. Muuyanteeje njooɓneɗa. So annama neɗɗaagu wutte mum ɓoorneɗa. Ndiyam e diƴƴe mum ndeeneɗa. Hay jeyngol e nguli bone mum kisneɗa. Timmal e tago Geno semmbin-ma. So baaba ko ƴiiƴam Neene ko muynam. Lebbi jeenay e balɗe sappo koyɗi hay e ɗoyɗi o tinata. So malu ko goonga Neene ko damal. Aljanna ko mbajju janngo duwaaw makko omo mojmaa. Holko woni neɗɗo ? Neɗɗo ko tago tagaaɗo e muuyo Geno. E peeñdi timmal aade o tottaa. Hakkille e martaba mbaydi mum tufnde o yarnaa. Kala miijo e golle bolol mum o rewnaa. Taare Allah, o ceniiɗo mo golle mum kuuɓata. Taare Allah, o muuyɗo diƴƴe e liɗɗi nder mum pajjata. Kulle e tagooje mum ceertuɗe keewal mum kuuɓata...

DENTAL

DENTAL: ngooroondi dental ko ardii fof ko gardinaaɗo udditde batu. E dow diisnondiral o rokkira konngol e dow newaare, sibu ko o newnanaaɗo e dow nanondiral o rokkaa konngol ngam udditde batu ngu. O yamira gooto e jaagorɗe (k) batu ngu o rokkii ɗum konngol e dow yamiroore makko. ''Kalfinaaɗo konngol ngol ko adii ine tottira konngol, ala e sago o salmina banndiraaɓe makko tedduɓe tawde ko o kalfinaaɗo konngol e innde fedde nde.  JAAGORGAL KALFINAANGAL KONNGOL: Banndiraaɓe musiɗɓe tedduɓe; caggal yettude Geno e juulde e Nulaaɗo makko, yoo jam e kisal Geno ngon e mon (e) ''innde e yettoode''. Caggal nde jaagorgal kalfinaangal konngol salmini haa gayni, ngaan saanga, o rokka konngol gooto e jaagorɗe keddiiɗe ɗe ngam oon ne salmina haa gayna e dow keɗondiral. KONNGOL UDDITGOL BATU NGU: ko jooɗnde jam, diisnondirten ko ngam renndo men, teeŋti e ko abbitii e fedde men eɗen poti yuurnitaade moni kala ko halfinaa (reenna) so tawii ine hisnu ɗum, nde tawnoo hannde wonii d...

HAASIDE

HAASIDE: Moggintooɓe sirluuji tewnotooɓe. Kala moƴƴi paggittooɓe e nder renndo yuppooɓe. Galle sarooɓe saakooɓe, naange feccooɓe. Baɗe ubbooɓe e damuɗe galleeji asooɓe. Rewindiiɓe pele ɗanniiɓe kala koɓe ndañi e jawdi yoo taay e mayri yo ɓe ɗaay. So teddeendi galle fawaaɓe ha teddi rimndaaɓe. Won heen ɗanniiɓe sabu dabare ko ɗaaniiɓe. Won heen jogiiɓe golle mbaɗtii ngaameela sibu dabare ndammbaade e nder terɗe. Ɓee heen ko gollooɓe juuɗe bonnaaɗe hay yeñcinde e nder booñ ɗe nattii saɗeede. Sagataaɓe carii caaki naati e laddeeji ngam dogde baasal e nder galleeji. Heddiiɓe ndogi ndogani wileeɓe ngam yoo sagataaɓe keddo e nder maaje. Ɗaɗi taƴaa, ɓee heen ko baralli nelaa. Penteraŋkooɓe peŋti musiiba naattini e nder galleeji. Lunndiiɓe siraaɗi naati e bidaaji. Ko ɓeen ndenndi fedde e nasaara kawriti e yahuuda pelli piyanɗe jihaadi majjere, lomtii boomaare. Aɓe calii, koye aɓe tiiɗi ! Luttunooɓe duuɓi e kitaale, hay ɓesngu nattii tiitoonde waytiino fiifoonde. So aduna ko kaaƴe won heen ngur...

Yimre-Tiitoonde: Aduna

Ñalnde aaɓnde 5 mbooy hitaande 2021   Yimre-tiitoonde: Aduna Aduna ko golle, moni kala yo dañ ko golli. Aduna ko tinndi, moni kala yo dañ ko tinndi. Aduna ko darnde, moni kala yo dañ ɗo darii. Aduna ko daarti, moni kala yo waɗ ko moƴƴi mbele janngo ine daartanee. Aduna ko waɗi, moni kala yo wood ko waɗi. Aduna diisaare mum ine tiiɗi mo haɓɓi kala ɓoccitaade ine tiiɗi. Aduna ko ngaari mo hawi kala daɗde ine tiiɗi. Aduna ko henndu, mo dogdi e mum kala maa daɗoy Aduna ko jullaare mo fergitii e mayre kala muusalla maa tinoy. Aduna ko mbaroodi mo sippiri e mum fof maa warñoy. Aduna ko ngelooba, mo waɗɗii ɗum fof maa toowoy. Aduna ko ngelooba, mo waɗɗii ɗum fof maa jippoyo. Aduna ko dennde, mo ñaamiinde fof maa tuutoy. Aduna ko ñakaɓere, mo dogdii e mum fof maa gasoy. Aduna ko dooño, sahaaji ine yaha ine waylo. Aduna ko dooño, sahaaji kala mo hawri wutte mum ine wayloo. Aduna ko lonngere, mo ñaamdunoo kala janngo maa tuutoy. Aduna ko mbabba, baɗɗinooɗo kala ba tuuɗi. Aduna ko nagge, ɓirn...

DILLERE LAAMUYANKOORE (SEN)

Ñalnde 8 Mbooy hitaande 2021 Dillere laamuyankoore Senegaal. Usmaan Sonko: gardiiɗo lannda pastef, tuumaaɗo ine yottii cukalel dewel hono Ajaa Saar,  gila ko ine tolnoo he yontere ekn. Ñalnde Mawnde 5 lewru Mbooy hitaande 2021 geew mawngu woni hakkunde gardiiɗo lannda pastef he wondiiɓe mum he laamu ngu. Ko ngarmi ngaraa hakkunde sukaaɓe leydi ndi, ɓe ngannduɗaa ngondi ko he Usmaan Sonko ñalnde 5 lewru Mbooy htnd 2021 o noddaa to suudu kurumaaji (galle ñaawirdu). O heɓaani yottaade tawii waylii piɓle laawol makko, ko ɗoon wondiiɓe Usmaan Sonko mbaɗdi ngarmo ngaraa hakkunde mum'en he laamu ngu, gardiiɗo lannda pastef mawaa to galle dadiiɓe o uddaa toon ko ine tolnoo he balɗe tati ekn. Ñalnde dewo 7 lewru Mbooy htnd 2021 hoyreeɓe ardiiɓe Diine leydi Senegaal mbaɗi mojobere ngam haaltidde he ɓesngu leydi ndi; ngam ɓe ngoppa koɓe mbonnata ko. Ñalnde Naasaande 4 lewru Mbooy htnd 2021 to '' Duɗal jaaɓi haaɗtirde ngal Seek Anta Joob''  ɓe mbaɗi toon seppo, ngarmi ngaraa ha...

YIMRE: DENTAL

  Ñalnde hoyrebiir 6 lewru Mbooy hitaande 2021          Yimre: Mammadu Malal Siidibe                       (Dental) Dental ko caali. Ko tugaale tati tammbii ki. Ko aadi e beldal e peewal ndoondii kí. Kala ɗii ɗoo ngal semmbaani, yerɓude-ki e yande-kí jommbaani. Ngaree, ndennden jam e bone ko aadi mo ɓolɗaani. So beldal e peewal catiima oon aadi ngaal dental wuurat ko juuti, maayaani. Golle bannge haala bannge, sikkinaani, tuumnaani. Kono deeyo ko huunde nde moƴƴaani, sibu ine jibina njeerto mo felnaaki. Piilen koolaaɗo, coftuɗo kirjinoowo, mo ɗamaawu woodani. Ko batu fewji, felliti yoo yiilirde golloro. Moni kala ko halfinaa, moƴƴinde ɗum yo o darano. Mo jaddii, salii luutndii, yo woɗɗine ko leelaani. So wonaa ɗuum, raaɓa goɗɗo mo fiɓde tiiɗaani. Yo waɗe ko haaldanoo so happu o yontii, tawde kay wonaa kuugal kesal, kiisngal lomtii. Ɓee ɓurnee, ɓee njaasne, ko ko firtata dental. Heewii ko ɗuum ko ɗum saa...

Jammaagu ngu !

  Ñalnde Naasaande 25 lewru Mbooy hitaande 2021 Jammaagu ngu ine fenngiɗi kono maa weet ! Kala ko neɗɗo aawi maa fuɗ, he kala no ngaawirɗa, he to ngaawɗa. So en paami neɗɗo ko o annama jallungol, tawde jallungol so aawaama sahaaji ine waawi moƴƴude, sahaaji ine waawi waasde moƴƴude; ko ɗuum saabi neɗɗo fof ine haani yuurnitaade ngaawanteeri mum ndi so tawii ine moƴƴi maa walla moƴƴaani ! Neɗɗo wiyraaka neɗɗo ngam tago mum ngo, alaa wonaa ɗuum wiyi mo neɗɗo; ine waawi tawa ɗoon o wiyretee neɗɗo ko ngam tago makko ngo, kono wonaa geɗe nderiije gonɗe he makko ɗee cifete'', neɗɗo to o woodi to ine woɗɗi ! Mbele so o etiima ɗum sifaade walla so o jooɗiima o etiima ngam miijaade maa o gaynu ? Jaabtawol ngol ko wonaa huunde newiinde. Waɗde neɗɗo ko o aawi fuɗat: nde tawnoo ko o jallungol kiɓɓol''. Neɗɗo tagaa ko he toɓɓere dihal sahaa duumagol makkal he rannga Neene makko kal wonti heɗɗere haa ɓooyi wonti hettere, haa ɓooyi o wonti husere haa ɓooyi kal wonti neɗɗo he mbaydi ti...