Ngenndiyanke Joob

Ngoppen daarti ɗi ñiɓaaki. Kaɗi en renndo ceeri en ngootaagu. Puunti en ndiiñi en he miskinaagu. Ƴeewen tan he jamanuuji ɓooyɗi haa hannde en mbaylaki. Hol ko dirti he ngoo renndo, ngo en ɓamtaaki. Geɗe fuuyu faayaaje penngiɗini en neɗɗaagu. Kaɗi en taaɓal ƴellitaare. Ko waɗanoo haŋki wonaa seerndude en ngondiigu. Wonaa seerndude en njeydiigu. Wonaa kadi seerndude en ndesdiigu. Nduttoɗen he deftere Allah ceerten he miin minaagu. Kon ngal kaɗii ngootaagu. Yeeyi neɗɗaagu fennginɗini en miijooji. Koori won fuuyɓe ha nanndi he ngiro ina peroo jullaaje. Feccuɓe leñol kaɗi ngol ngootaagu. Pooɗti kinɗe kaɗi en neɗɗaagu. Nawi-ɗe jeeri tinndi he galleeji. Fof ko aawdi ɗum he hakkillaaji sukaaɓe. Janngo ndona pooɗtikino ngootaagu. Lañɗo fof tekkina bannge mum no alaa keddiiɗo. Wuyaa wuyaa wuyni ndee saayaande. Mawnini gaɓule fuunta sukaaɓe. Haɗa-ɓe dental riiwtaɓe neɗɗaagu. Yoorna ɓerɗe haɗa ɓe ngootaagu. So dente njonti fooɗtikina wutte jooɗto he jappeeje. Ina fooyo ɗo yiyata dariiɓe. Ɗo haali ...

Daakaa ! Hitaande ceerno Mawɗo arti Makka 1942  Daaka gadano Daaka ko Aynumaadi. 1943 Daaka ɗiɗ2 Daaka ko Jiiwleen. ha 1947 Ceerno Mawɗo Rta yehi Madiina Seydi Alhajji Aali Caam RTA. 1948 Daaka ɓamti e tawtoreede ceerno Ahmadu Baro rta.  1951 Daaka koto wiyatee Neema. 1960 Daaka Faas. 1961 Daaka Bustaan. 1963 Daaka o to o woni hannde ɗo.  1964 Daaka o dirtii seeɗa kono, woɗɗaano ɗo o woni hannde ɗo. 1965 Daaka o arti ɗo o woni hannde ɗo. Gila hitaande 1965 Daaka o woni koto o woni hannde ɗo, o meeɗaani dirtude. E ngol ɗo ciimtol taarik noon, winnduɓe taarik o ɓe ina njejjiti jaŋtaade heen Daaka Rabat. Ko caggal hit 1963-4 Daaka Rabat foti Daakaade. 

   Ceerno Njaay Baal Waa maa Nasru Illaa Bi Inndillaahi. 53 fois, ngam yimɓe teddin-ma Aayetal kursiiyu 24 Ngam añɓe, kala ñalawma mbaɗaa Aayetal kursiiyu 24  Wa jaalna nawmakum subataa. Wa Jaalna Nawma kum subataa Ngam laabi tati tutta e ndiyam ɗam gorko o yara heen ko heddi koo mooma e yeeso. Walla debbo o yara. So tawii ko debbo o, so o waɗii ko gorko o yarata ɗum. Rabbana Hablanaa Min Aswaajinaa Wa Zurriyaatina Qurrata A'yuunii Wa jaalna Muttaqiina Imaaman.  Ngam kawral galle ma, walla mbiyaa kawral ɓesngu maa. Galle o hawrat etee o welat  Yu Waffi Qillaahi Baynahumaa. Ooɗo aaye kadi ko hono noon: sa janngiimo laati tati a tuttii e barma deftaaɗo walla lahal ñaamde garɗo fof nokka e ñaamde kamɓe fof kawrat ɓe ngona neɗɗo gooto Allaahu Laɗiifun Bi Ibaahi Yarzuku Manyasaa'u Hu wal Qawiiyul Aziizu. Wonande ndaartoowo golle: O waɗata ɗum ko balɗe nay, .. Wa Ayyuuba Iznaade Rabbahu Annii maksanii Durra Wa Anta Arrahmaanir Rahhimiin. Wonande gonduɗo rafi o anndaa ...

Laamɓe Afrik. Fittii-Fottii Ɓamtaare Afrik holnde tijjaa ? So ɗii boli ɓe ngoppaani en cuwaa. Maayɓe ɗaaniiɓe he gaññeeje leyɗe kalfinaa. Cuddaaje koyeera ɓe kuurda. Peŋɗo lannda fof eeraango eewno. Wulla luuka ha yimɓe catoo. Fena penaale mawɗe ha ɓiɗɓe ngenndi mbelto. Ɓe ngulla ɓe luuka ɓe mbiya jam en ndañii. Lunndiyanke ngemmbo ndeke penaale am ɓe nanii. Ƴoƴɓe keɗtoo hakkillaaji lulindoo. Hakkillaaji ngoɗɗa dow ndeesto. Ɓe caɓɓito kaa haala ɓe ngoɗɗito. Bone dooki ngenndi wurja ɓaawo ruttitoo. Lunndiyanke ardine penaale ɓadtito. Booñ ngenndi kopporeeje wullitoo. Dogana Farayse he Amerik wullitoo. Booñ amen fiɗɗi horsi jawdi laaɓndoo. Leyɗeele aarabeeɓe baɗlal laaɓndoo. Fepindo penaale roɓindoo. Duuɓi jowi ɓiɗɓe ngenndi laamɗo ngullitoo. Komin kalfinnomaa moƴƴingol hay huunde min njiyaani ɗoo. Laamɗo fuɗɗito penaale mum. Ko hay huunde min tawaano ɗoo. Ɓiɗɓe ngenndi puɗɗitoo. Seppooji nder ngenndi njerwitoo. Laamɗo nula dadiiɓe ɗii boli ndartindoo. Kopporeeje laaɓndanooɗe to Farayse ...

Démolition qui démoli démocratie de l'Afrique. Quand l'Afrique va changer deviendra l'Afrique de demain   Leader des politique. Ils ont devenu leader de son leurs intérêts. Politique l'Afrique devenu mensonges de l'Afrique. Comme Alpha Blondy disais tantôt: Les ennemis de l'Afrique. Ces ont des africains. Quant l'Afrique va développer ? Soit changé comme l'Europe d'aujourd'hui. Nous étions colonisé par d'esprit et physique. Aujourd'hui nous sommes colonisé par d'esprit. Politiciens africains comprenez vous. L'occidentaux travaille par esprit intelligence et savoir. Vous travaillez par la physique et mauvaise attitudes. Sans respecterai les attitudes des autres.

             USMAAN SONKO       Yimre he Usmaan Sonkoo Usmaan ustii ɗo. So juutde darngal wonno hakkilantaagal. So juutde darngal wonno ganndal. So juutde darngal wonno pinal. So juutde darngal wonno ƴoƴre. Koori Usmaan Sonko daɗetaake. Fuuyi darngal no bamngal. Mawni kunugal no ngabuyal. Waasi teddungal no firawnayal. Ko haali fof fawa ngoodooje no powal. Nde wonno yahata jam he ngal niɓɓal. Wele-lele wele-lele warii min he ngal kunugal. Mate ko aan tan Geno rokkuno jaajngal. Ndaw ko fuuyi ellee bamngal. Aɗa hana tan e hakkunde pooyal. Haalirde ngenndiire wontii ngemmbiire. Nde ngal yiɗi haalde fof ngal dogana haalirde ngenndiire. Ndee ko renndaande no naangal. Fetta fuɗa moni kala he hakkunde koyal.  Ndee wonaa jeytaare he ndee firtaare. Dutal ko ɓooyi dow fof maa meeɗ jippaade. Sonko sukko no maayɗo leliiɗo he ɗee genaale. Aɗa luuka tan no powal. Mbaanaari dow jeeri ! Fotndotaako fototaako. Makki innde mum mahii ko he jammi jeeri...