Ngenndiyanke Joob

Ñalnde dewo 17 Duujal htnd 2020 ADDU YIYANNDE MA : Mbele Farayse wiyde ɗum yaafiima ñamaale gonnooɗe hakkunde mum yoga e leyɗeele Afrik, ɗuum wonaano pelol (tommborde)? Sibu hannde Makki Sal siifondirii e laamu farayse, walla ine jogori siifondirde e maɓɓe ko fayti e kii lekki, ki farayse yuɓɓini ine jogori boomirde winndere nde, haa ɓura ko Koronaawiris boomi ko !  Ɓesngu afriknaaɓe mbaɗatmi eeraango ngam aduna hannde o ɓosngu mum ngo nattii enɗam, walla banndiraagal; en mbiyno potnooɗo toppitaade haɗa pergitte e lohre, so waɗtii boomde leñol mum walla leydi mum wonko jojji ɗoon ! En nganndaa haqiiqa pewnugol ɓe kii lekki, kono ine anndaa wonaa ɗo moƴƴi faaya !", ndeentoɗen no moƴƴi. Ine fellitaa ciiltugol aduna o, siiltirta ko e dille laamuyankaagal e pelɓondire bonɗe ! Hanki ngoyannoɗen ko baɗboniyankooɓe : to ladde, to gese, teeŋti e jihaadiyankooɓe tawooɓe yimɓe e nder ladde mbara ɗum, ɓee ɓe pella ɗum ekn » kono hannde ko laamuuji men wiyooɓe ko juulɓe ɓe jaati ngonti añɓe m...

Ñalnde dewo 10 lewru duujal hitaande 2020         Laamu leydi Senegaal Nguurndam leydi Senegaal e ɓesngu mum, caggal nde ngu ñaw mboros naati toon hannde ko ine tolnoo e lebbi (lewbi) ɗiɗi, ɓesngu leydi Senegaal woni ko e kaaya-mbeeya mawɗo ngam dañde caɗeele ngonkaaji mum'en. Caggal nde laamu ngu waɗi eɓɓaande mum ngam surde yimɓe ɓe, ɓe njawnoraa ɗuum ɓe nguddi juulirɗe ɗe fof. Ɓe njamiri kala juulirde wonnde e nder leydi ndi yo udde mbele ɗum ko feere ɗo ko laaɓndal mbaɗten hay sinndo maa en njaabtongal yeeso?       Caggal surngo yimɓe ɓe Caggal surngo ngo Almameeɓe heewɓe ndañii heen caɗeele, teeŋti e nder ndakaaru wuro Laamorgo ngo, e diiwaan mum. Caggal suraare nde ɓe ndañdii caɗeele keewɗe e galleeji Diine ɗi min njuulat alaa on njuulata, mbele ɗum ko feere ngam haɗde ñaw koronaa nder leydi ndi ? Jaabtawol ngol ko haɗataa. Sibu mi ƴetti ko leyɗeele tuubakooɓe ɓe, ɓe ngaddi pinal mum'en e diineeji mum'en e nder leydi ndi, waɗde so ñaw mboros dañii doole e nder leydi n...

Ñalnde dewo 10 lewru duujal hitaande 2020          Koronaawiris (Ñaw mboros)         " (Mboros19) " Ngu ñaw mboros, puɗɗiingu leydi Siin ñalnde hoyrebiir 9 lewru bowte hitaande 2019 maa ngu won waajcorgu winndere nde. Moni kala dañii heen binndanɗe kiɓɓe, ngam waajtoraade ɗum leydi mum, walla leñol mum. Ko ɗuum duñimi minne winndude ndee winndannde ngam waajtoraade ɗum leñol am". Maa ɗum won dadule ngam heblanaade aduna o to senngo hakkilantaagal; teeŋti e wertaango afrik.         Sabaabu koronaa Mbele koronaa wonnoo ko werlannde ngam ɗaɓɓirde ɗum njeñtudi e nokkuuji dowrowe ɗe ko wayno Siin, Amerik, farayse Almaañ ekn ? Ine waawi jooforeede wonnoo ko yiɗde ɗaɓɓude yoga e nokkuuje fusa njeñtudi mum; ko tuubakooɓe mbiyata ko (politique), hay sinndo won tuumɓe Siin ko ko heblaninoo nde bonannde. Caggal nde fedde ngootaagu winndere waɗi loskooji mum ngam anndude holi sabaabu ngu ñaw, ngu nganndu-ɗaa wonaa ñaw ngaadanteewu, si...

Ñalnde Mawbaare 14 lewru Seeɗto htnd 2020   Tijjaani Elimaan Sammbooru Barka Aan Abuu Elimaan Sammbooru Barka Aan, lollirɗo Alh Tijjaani Aan, woɗɗude wolde haɗataamo naneede ! Tijjaani Aan yiyii aduna ko hitaande 1955 to wuro Gamaaji Sahree falnde Njum, mbiɗaa heewno nande omo wiya Njum Donnde Maasina gural Maysa Aali. So tawii en ngartii e wuro Gamaaji, ɗoon ko wuro heewngo yontaaɓe, ko ɗoon Jaariyata Jibi Demmba Moodi Sal yiy aduna, ko kanko hannde gollotoo e Ayaawo habrirde itv irajo" ko ɗuum waɗi en wiyde Gamaaji ko wuro teskoraango yontaaɓe. ""           Taarik Nguurndam Tijjaani Aan. Tijjaani Aan ko o gorko ganndo, ko o newiiɗo pamɗuɗo ko moɗtata foofaango; firti so tawii o nanngii sawtinirde nde omo famɗa ko o moɗti foofaande sibaabunde yiɗde mo heɓindaade ko o haalata ko. Tijjaani Aan ko o gorko juumo juumtuɗo haala keewɗo ko moosata pamɗuɗo ko jalata. TA ko o dar-daro jom ɓalndu seeɗa, ko o jom saayaande yooɗnde, to njiyɗaa mo fof saaya...

Ñalnde Mawbaare 14 lewru Seeɗto htnd 2020 puwaasi (poissy)"     Tuugo-Doosɗe mbinndiin pullar.     Ngenndiyanke Joob En ngartii e helmere men tuugo-doosɗe e mbiinndiin pulaar. Ngam nde mbaawɗen suɓaade nde helmere fattamlamre, maa en eto tuugnaade e mayre rokkude nde fotde mayre haa timma. Waɗi en suɓaade nde helmere ko alkule nayi ɗe cuɓinoɗen ngam yaajnaade heen; ɓ  ɗ  ŋ  ƴ maa en ɓeydu yaajnaade heen no moƴƴi so haaji ɗo mbajjiri. Eɗen puɗɗo tawde janngoowo o fuɗɗiima tigi jappude noppi, e heɗkinaade hakkille mum haa waawa faamde tigi-rigi winndannde. Eɗen njaafno kala baawɗo janngoyde binndanɗe men so tawii yiy heen pergutte, walla ko welaani ɗum yoo anndu wonaa ɗuum woni fayndaare men. Fayndaare men ko moƴƴinde e semmbinde sl mbajjiri haaji. Alkulal Ŋŋ 1-ŋat 2-ŋatii 3-ŋataama 4-ŋatanooma 5-ŋatanooka 6-ŋatde 7-ŋattaade 8-ŋattanoode 9-ŋattoraade 10-ŋattikinaade 11-ŋatiino Firo helmere ( ŋat), walla mbiyen facciro ngo, nde tawnoo nde helmere en keɓii...

Ñalnde hoyrebiir 11 Seeɗto hitaande 2020 Aduna ko podooje e padooje. Ko podooje padaaɗe. Kewtugol majje ine waawi ƴettude keewal njuuteendi aduna walla e ko abbitii e ɗuum,  walla ko jaasti ɗum, walla ko jaasi ɗum e ko jaasti ɗum. Ko waɗi aduna ko podooje e padooje. Mbele aɗa anndi ko podanoɗaa ko, walla a anndaa? Ko ɗuum waɗi en wiyde ko podooje e padooje. Tawde a anndaa ko podaneɗaa ko, ala e sago padaa haa nde fodoore nde yottimaa fof. Ine waawi wonde ko hawri e ɓernde ma, ine waawi wonde kadi ko hawranaani ɓernde ma; kono kam a waawa jaasde fadde ndeen fodoore. So tawii ko ko hawrani ɓernde ma, kala nde fodoore nde yottii immo njettaa jom fodoore nde, so tawii kadi ko ko a yiɗaa immo njettaa jom fodoore nde o. Nde tawnoo a waawa jaasde ɗum, ko ɗuum saabi mbiyɗen podooje e padooje, nde tawnoo nde peeñata e podgol makko e ma e winndere nde, oon sahaa a waawa waawde miijaade podooje walla padooje. Omo waawno firtude nguurndam maa ɗam e nder majaango ɗo nganndu-ɗaa a waawano miijaa...

Ñalnde Mawnde 10 lewru Seeɗto 2020              NGENNDIYANKE JOOB Eɗen njokka e winndannde men ɓennunde, ko fayti e Tuugo-doosɗe e mbinndiin Pulaar. Ñalnde Naasaande 9 Seeɗto htnd 2020 en puɗɗinooma winndannde nde, kono tawii nde timmaani tawo. Caggal nde njoofiɗen alkule nayi pulaar garooje yehso ɗe ɓ   ɗ   ŋ   ƴ "caggal nde puɗɗinoɗen firo alkula ɓ ngam yeñtinde firooji maggal, e winndannde men 1ɓere ɓennunde nde. Ɓaawo ɗuum eɗen cuɓii o fannu ngam ɓeydaade yaajtinde firo kelmeendi ndi no haanirta nih. Jooni en mbaɗat doggol alkule ɗe. 1-Ɗosde 2-Ɗosaama 3-Ɗosanooma 4-Ɗostindaama 5-Ɗostikinaade 6-Ɗosaama 7-Ɗostiraama 8-Ɗostaama 9-Ɗosgol 10-Ɗostitindo              Facciro kelme Ɗosde : ndaarde huunde e laaci yiyterr. Ɗosaama : ndaardaama laaci yiytere. Ɗosanooma : ndaaariranooma lc yiytere. Ɗostindaama : ndaardude kadi lc yiytere. Ɗostikinaade : ndaarndaartikinaade lc yiytere. Ɗosaama : ndaardaama laac...