Articles

Serena Wiliyam

Image
SERENA WILIYAM (SERENA WILLIAMS) Serena Wiliyam (Serena Williams) o debbo ko o Ameriknaajo teskaaɗo mbawka mum no feewi ko fayti he tenis (tennis). O suuti konnguɗi makko o wiyi : jinnaaɓe makko ɗiɗo ɓe ine korsini-mo no feewi. Mbaɗii huunde fof kala ko o waawi yiɗde tawa ine mbaawa daraade mo heen ngam haa o waawa ɗum heɓde. Kono kadi o wiyi ɓaleeɓe noon ko leño ngol woɗeeɓe ɓuri yawaade e hutaade no feewi. Aɓe mbiya ɓaleeɓe ko mbaydiiji ɓurndi soofde njeyaa sibaabunde ɓalewol maɓɓe ngol. O wiyi haa jooni kanko Serena Wiliyam aɓe ciforoo ɓaleeɓe ko mawɓe toni ekn, aɓe mbiya kadi ɓaleeɓe ngonaa yimɓe yooɗɓe. Won e maɓɓe ine tufoo toni. Kadi e wiyde makko haa hannde aɓe mbiya ɓaleeɓe ko yimɓe joom en ɓalli ɓuttiɗɗi, ɓe cukuli daɓɓi coofɗi. Caggal ɗuum o suuti konnguɗi makko kanko Serena Wiliyam o wiyi : haa hannde o yiɗaa wonde hay leñol gootol, ko wonaa leñol ɓalewol ngol Geno rokkimo ngol, omo weltorii he ɗuum. O wiyi hay leñol gootol e leƴƴi (leñƴi) winndere ɗi ngalaa taarik walla da...

Ñalngu Maandeewu (stains fr).

Image
Stains fr, Waala-Fenndo. Ñalngu diƴƴeewu.       " Tawtoragol ceerno Ibnu Umar Bah" Batu ngam gostondiral miijooji, miijiyankooɓe ndenti njibini miijo e ballal Geno. Ngu daɗɗaa ko ñalnde 11 lewru siilo htnd 2020 to ( stains, fr waala-fenndo)", nokku dule-ceertuɗe).  ngu batu maantiniingu waɗi ko e tawtoreede Ceerno Ibnu Umar ceerno Alh Muhammadu saydu Bah mo Madiina Gunaas.  So tawii ine woodno batuuji ɗi ndewataano laawol, nguu ɗo batu kam sihnetaake e ɗiin batuuji. Ngam dentugol yimɓe ngol e njuɓdi golle ndi alaa ko ŋakki. Jottagol c Ibnu Umar Bah : Nde ceerno yottii batu ngu bismaa. Ɓaawo ɗuum o fuɗɗorii ko jettugol Allah twt”. O heɓɓitii konngol : neɗɗo kala ine daña ko e almudaagal mum, so neɗɗo jaɓii wonde maa o dañ nguurndam timmuɗam aduna makko e laakara makko. Ciimtol : O wiyi nde ceerno mawɗo Muhammadu saydu Bah natti nde oon sahaa ko kanko e ceerno Ahmadu Tijjaani Bah ngondunoo to ( Ndakaaru) to,  ndeen ceerno mawɗo natti ( sankiima), ...

Jimol Laamɓe afrik

Laamɓe afrik ko lañɓe afrik e weraango mum. Feccuɓe leñƴi jiiduɗi e koɗorɗe mum. Laamɓe afrik ɓe ngonaa laamɓe afrik. Ko lañɓe afrik e ɓesngu mum. Feccuɓe lugge e keeri kaaɗtuɗe mum. Walluɓe añɓe e warde boli men. Alfaa aflii bonannde ngenndi mum. Laatiiɗo haaside lomti mbarallu e baɗe mum. Alfaa konndee wonaa Ak, ko Alfaa fotnoo jannginde ɓiɗɓe leydi e hisnude e fonndude jaagorɗe e wambude ɗum. Reende kisal ɓesngu e wallitde ɗum.  Tafde tippudi kesiri e sañde ɓesngu haa laato birol sañtude miijo gaynataa. Kabrirɗe kabrii, ayawuuji kollirii hitteende maa e ɓesngu leydi maa. Alfaa konndee, wonaa alfaa konndee ko alfaa soñnjee mo miijaaki ñalnde tonngee kaɓɓee Qabri kollee. O wonaa ƴiiwoonde demminaare njabbee gawri ngaawe so fuɗii ndemee so ɓenndii coñee galle nawtee ɓesngu ñaamminee. Ko alfaa konnde golle kollee ƴiiwoonde fadee, remiyankooɓe keppii gawri nguuli ndeen ƴiiwoonde feŋtoo tan ɓerɗe caytoo yaakaare rutto ɓerɗe cunoo aan laatiiɗo gorbal no kormbal pelluɗo piyanɗe tuyi tuy...

Ciimtol golle "Saajo Maane"

Image
Golle ɓuri haala, Saajo Maane innde makko  naatti e daartiyankaagal ɓurɓe waawde fuku-koyngel ngenndi afrik. Ko adii eɗen naata e haalde nguurndam makko ngannden tawo duuɓi makko. Saajo Maane : o yiy aduna ko ñalnde mawnde 10 lewru seeɗto (nayaɓuru4) hitaande ( 1992), to Seeju. Kono wuro makko ngenndiiwo ko Bammbali, ko ngoon wuro mbootu makko daasa. Caggal nde kaalɗen hitaande o yiy aduna, ko adii fof SM o tawaani jinnaaɓe makko ko fettiyankooɓe fuku. Sibu Baaba makko ko gardinooɗo juulirde Bammbali nde. Saajo Maane teskaama e makko jiygol makko aduna wonii kaawis mawɗo, sibu teskaa e makko ko yiɗde fuku, gila e puɗɗe-puɗɗe cukaagu makko ko o jiɗɗo fuku; kono jinnaaɓe makko ngonaano yiɗɓe o wona fettiyanke, sibu suudu maɓɓe ndu wonaa fettooɓe fuku. Hono kaaw makko ɓurnooɗo jogitaade nguurndam makko o, oon e hoyre mum ine haɗatnoomo fettoyde fuku saatu nde sukaaɓe njaltata waɗoyde fuku ekn.   Saajo Maane adii fuɗɗude pettugol mum dowrowol koto ndakaaru e goomu pett...

Yimre, Tiitoonde: Afrik

Ñalnde Aɓnde 25 lewru Jolal hit 2019. Ndee yimre winndaa Jimol pulaar Afrik. H1 Añɓe cummbi cajii jeere men fusaama. So dental wonnoo doole ngal afrik fusaama. Laamu ɗeɗɗel gundo jaggaama. Penaale dimare en poolaama. So doosɗe leydi en mbaraama. Weeyo gannde men teettaama. Ɓesngu afrik en mbaraama. Ɓee heen ndummbaama. Jaambareeɓe cokaama coktirɗe e geeƴ mbeddaama. Sibu dewal Geno gooto tedduɗo o tebbuuli men e jeynge njuɗaama. So dental wonnoo doole ngal ɓamtaare afrik fusaama. H2 Afrik..........! Tooma sankara.  Tooma sankara sankaama sibu daranaade ngenndi mum. Pettooje petti ngam haɗde ɓamtaare ngenndi mum. Tooma sankara sankii penaale keewɗe e nder ngenndi mum. Ko noon Nelson manndelaa tafnooɗo kure e conndi ngam sañde ngootaagu ngenndi mum. Konngo dilli ngam patiris lummbumba jaggaama. Añɓe ngulli luuki ngam ngalu dañaama. Nde ɓee colɓitii caami nganndumi afrik so ñiiƴe ngonnoo ƴakkirɗe mum colaama. Afrik bannge hiirnaange woyii gite cim-cim nde ƴiiwoonde mum mawnde saayi nde...

Daɗɗugol peeje Afrik

Ñalnde Aaɓnde 25 Jolal hit 2019 Maa en ndaɗɗoy peeje sahaa nde goodgol koɗki saɗti. Sibu pulaar wiyi : ɗaɓɓoowo ɗo daɗi o woƴaaka ko o dañi. Daɗɗugol , lunndaade ɗee pelɓondire maa wonan peejeen yeeso ngartam. Ko ɓuri hannde tampinde ndee duunde afrik laamɓe mum; kono afrik ko duunde sariinde gannde, heewnde paggorɗe ngaluuji. Tiɗɗiinde gannde fannuyankeeje, gila e kuɓɓam ndeelam ekn, ngoo wertaango ko heewngo barke. Tesko Gine ngenndi Seeku tuure jaayaandi laamuyankooɓe, gannde diine lislaam-yankooje, kaŋŋe kaalis, caalli ilooji dulɓittooji gabbe guurnooje renndo ɓiyi Aadamiyanke. Muritani ngenndi keewndi jamɗe tammbotooɗe winndere, leydi tiɗɗundi gannde diine, e jaambareeɓe annduɓe saliiɓe yawaare foofirooɓe katantaagal ngam teettude ndimaagu leñol. Yarlitaniiɓe ngootaagu leñol. Mali ko ngenndi keewndi kaaƴe tafirteeɗe ko heewi e ɓamtaare renndo, teeŋti e renndo tuubakiri; tawii ko ngaluuji ɓiɗɓe leydi yowitiiɓe e ngenndi mum, warñooɓe jamma e ñalawma subaka e kikiiɗe, ɓe warngooji k...

MACCUNGAAGU KO TOOÑANNGE

Ñalnde Mawnde 22 lewru Jolal hitaande 2019 Ndee winndannde mbiɗa ɗaminii maa wood ɓe nde jaytii haa tina no moƴƴi. Kono so yehii haa o janngi nde no moƴƴi mbiɗa ɗaminii maa o faam tigi ko woni goonga o. Ko ardii fof en njuutnotaako e sifaa ndee winndannde jogornde winndeede. Ko ardii fof winndi ndee winndannde ko musiɗɗo mon Ngenndiyanke Joob jeyaaɗo cuuɗi men Rabat hoɗngo e diiwaan Madiina Gunaas; wuro men teddungo ngo, hono Madiina Gunaas, wuro ceerno Seek siraaji diini, seek Alh Muhammadu Saydu Bah mo Madiina Gunaas. woni sabaabu ndee winndannde ko sahaa fof dille wootore e kinɗe fulɓe ine haale ngam yiɗde feññinde ndeen hinnde maccuɓe. Haa hannde njiyaagu ine heddii e leñol ngol. ( Maccuɗo teelal, maccuɓe keewal )” ko ardii fof holko firti maccuɗo ɗo ko laaɓndal? Mbele ko maccuɗo mo Geno haalata o walla komo yimɓe kaalata o, ɗo ko laaɓndal? Ndee winndannde en njiɗaa joopaade to senngo diine. Ɗacciden e oon fannu Jalaalidiini Bah e Gelongal Bah en. Njiɗɗen joopaade koto senngo p...