Ngenndiyanke Joob

Jawwatul kamaali: Mo alaa laaɓal timmungal janngataande ! Allaahumma salli wa sallim alaa aynirahmati, Rabbaaniyati Wal-yaaquutatil-mutahaqqiqatil Haa-iɗati Bi-markazil Fuhuumi Wal-ma'aanii Wannuuri Lakwaani Mutakawwinati Laadamiyyi Saahi-bil-haqqi Rabbaanii Albarqi-lasɗa'i Bi muzuuni Larbaahi Maali'ati Likulli Muta'arrdin Minal-buhuuri Wala waanii. Wa nuuri Kallaami illezii Malaa'tabihii Kawnakal-haa'iɗ Bi-amkinnati Makaanii. Allaahumma Salli, Wa-sallim Alaa Aynil Haqqillatii Tatajallaa Min-haa Uruushul-haqaa'iqi Aynil-ma'aarifi-Laqwam Siraaɗi kattaami-lasqam. Allaahumma Salli Wa-sallim Alaa Ɗal-atil Haqqi-bilhaqqi-kanzi-la'azam. Ifaadatika Minka ileyka ihaaɗatin nuuril-muɗalsam Sallallaahu Aleyhi Wa Alaa Aalihii Salaatan Tu-arrfunaa bihaa iyyaah. So tawii neɗɗo ina jannga mo, yaataw ina laaɓi: ɓalndu maa ina laaɓi, comci maa ina laaɓi, to njooɗiɗaa ɗo ina laaɓi, tawii aɗa jogii hoolaare e laaɓal ma timmungal. 

Baaba Maal e daande leñol : Mbele ndee innde makko alaa ko nde firtata, walla mbiyen mbele alaa ko nde joofoto e nder renndo ? Maa en ngartu e ndeen toɓɓere. Baaba Maal o diwii wiyeede naalaŋke ŋanaa, sabu darnde makko e nder renndo makko. Baaba Maal. Baaba Maal: yiyi aduna ko ñalnde hoyre-biir 13 lewru korse hitaande 1953 to podoor e nder Fuuta tooro, Baaba Maal eɗen mbaawi wiyde o tawaani naalaŋkaagu, kono neene ina yimatno oon tuma e nguurndam, ko wayno inɗeeli walla yanngeeji ekn. Baaba Maal baaba makko wonaano jimoowo, hay nde baaba fuɗɗii dartoraade njimri ɗesiino dañde heen caɗeele sibu baaba makko ngam añnoode o wona dartoriiɗo naalaŋkaagu. Hitaande 1989 baaba fuɗɗii dartoraade njimri ko fiɓii ko aldaa e fiɓtaade, Baaba Maal  waɗii njilluuji mum keewɗi ngam e nder duunde orop nde, teeŋti e duunde Afrik, e hitaande 2003 potital makko e Nelson Manndelaa mo nguurndam mum fof ina soodtirno piɗtaali Afrik di siid, Baaba Maal jimol mum maantiniingol ha hoyreejo leydi ...

Ƴamtude hakke mum. (Diisodoosɗe)  Toɓɓe keeriiɗe, dewrewe, taccirgol keeri toɗɗaaɗi, lunndoyankaagal, waasde diisnodiral ha dewreeje konngi lohtorɗi tekkina ngaal pelɓondiral'', diiso, diisnorɗo (diisneteedo)'',, kamɓe ɗiɗo ɓe ndenti ɓe mbiyaa diisnodiral . Holi kuɓondiral baawngal jaalaade ha diisnotooɗo waawa diisnaade ? Neɗɗo ina waawi wonde baaba galle, e nguun baabaagu makko tawa o wonaa diisnorɗo, waasde ma jogaade diisnorɗo; neɗɗo diisnotooɗo o wonata ko cemmboowo golle. Ƴamtugol hakke mum, mo laamu tooñi, walla neɗɗo ɓolo: mo wonaa laamuyanke so tawii tooñiima njahata ko galle dadiiɓe ngullitoɗa, ngaan saanga maa ɓe mbinndu ɓatakuru tooñɗo o, ɓe loska mo baddigal mon, so tawii ɓe nganndii ko o tooñɗo ɓe ƴetta kuugal ɓe pawa e dow makko. Sahaaji ni so tawii won ɗo tooñannge yotti ɓe nelda ɗiin ɓatakeeji fayde e ñaamooɓe ɓe, ɓe ngannduɗaa ko kañum en njogitii hakkeeji innaama aadee en to cuuɗi ñaawirɗi, (juge), caggal ɗuum omo waawi happande ma ko lelotoɗa e dummb...

Yimre --> Ñaam-golliyankooɓe. Ñalnde 16 seeɗto 2022 (poissy) Somi miijiima ndee maayde nde woɗɗaani, ñalnde kala ande ɓeydoo ɓadaade. Kolli mayre koɗii fuɗnaange, mate nanɗe majji on keɗaaki  Ar gollu golle tiiɗɗe tawa leelaani, so maayde arii tawa ittude weeɓaani. Ciraa baa, cirtaa baa, kodde njiida wowru njalta ceera arsikaaji. Pelliten kisal leñol e ganndal faggitaade, njannginen-ɓe, ɓe ceera e lulindaare. So dental aawi ɗee tugaaje, kawral e beldal janngo ɓe calii ceeraagu, ɓe kasbat majjere e humambinnaagu. Alaa ko haɗi en ndee ɓamtaare, so wonaa haasidaagu, janngo waasde en miijtaade. Kiram e ngal ɗemngal Pulaar e ɓamtaare, haɗii ndee joɗnde e fooftaare. So deƴƴere e gollaade Muhammed Faliil SIH kay fooftere o enndaani. Defte gannde hiisiwe kuɗol o fooftaani, omo winnda ñalnde kala o fooftaani. Abuu Sih, rimɗini leñol e peeje añɓe e kuɗol makko o majnaani. O feŋii peŋɗe tati hay gootal o ɗoofaani, njanngen ko Geno adii haalde jilɓaani. Pulaar ko ɗemngal no aarabeere, cañu ...

Hawwaa Giro kaŋŋe yontaaɓe. Innde maa huɓɓi takkii jaayre. Hawwaa Giro naangel yontaaɓe. Hawwaa Giro ko aan woni tamaroowi fuɗnaange. Gelleewi hiirnaange. Giɗli so ŋabbal e dow leydi saɗeende jiygol majji saɗtat. Hakkunde duule e kammu weeyngo majji toobtat. Maandol majji ko hakkunde teewu e ƴiiƴam nder mum ɗi ndemmbat. Ɗi ɓosi hakkunde ɗaɗi e ƴiyal nder mum ɗi peŋii. Hakkunde ɓernde e hakkille ɗi tonngii. Ñaamata yarata giɗo so wonaa o miiji. Hawaa Giro, koo jom ñiikon kaŋŋe o fiŋii. Gite ɓutte daneeje to Geno o heɓii. Hawwaa koo laaɓtuɗo mbaydi tago.

Haaside yiymi faliimi les lekki baddi weddiimi. Piɓi e gaaraaji fof loŋiimi. Haa tiiɗi les lekki baddi ndoŋkitiimi. Kala to ndillirmi saɗtirimi. Ɓe ndogi fuɗnaange e hirnaange ɓe kanndiimi. Ndoganmi neene e baaba ɓe kajiimi. Ɓe cikki ko fuunti ɓe palkisiimi. Haaside haɗii kam ngenndi faddiimi. Ɓamtaare am heedimi. Fof e laabi faliimi haɗimi wonde e laawol faliimi. Haaside loŋimi loŋkiimi gacce e nder leñol cañnjiimi. Haaside añimi hay foofaandu ngañgu yottiimi. Tumaaji e enɗam o faddiimi. Allah koo mahiiɗo e nuunɗam koo cubiiɗo. Allah koo mahiiɗo e nuunɗal koo kebiiɗo. Fof goonga e fenaande seerndude koo kebiiɗo. Ko nde hebiinde luttoore e aduna ko nde fittoore. Haaside waajto hoyre maa sibu ñaawoore ko ɓadiinde. Fenaande ko nde fittoore. Goonga ko nde jaalɗinoore. Haaside waajto hoyre maa e oo aduna ngustaa sañnjaare. E diine ngustaa yeebaare. Wileeɓe e piɓi tuutooɓe ngustaa yahndaade. Miijo janngo ngoppaa haasidaagu mbele janngo ndaɗaa. Sañnjano ngootaagu ngustaa piɓi e gaaraaji mbel...

Seek tijjaani dokkaaɗo ha heewi muudo juuri famɗaani. Lewlewe lewñi e aduna alaa ɗo heddaani. Ƴiiwoole ngatamaaje ndiddondiri ha faas hay baade ɗe keddaani. Fof toɓi e tago hay huunde ɗe ngoppaani. Naange fuɗi yaynii hay koye añɓe maa nge woppaani. Ganndo e ganndal alaa mo e mum mo a janngaani. Fof ko ƴellitde sunna e diine jaalo almudɓe majjaani. Salaatu faatihi e maa ƴelliti hay huunde woppaani. Fof ko laawol maa fayde e tagooje ngam janngo kisal tawa leelaani. Alaa ko lunndii ndee moƴƴere so wonaa paaɗɗo gite mo jiygol mum weeɓaani. Alaa ko lunndii ndee moƴƴere so wonaa gumaaɗo ɓernde mo gumtugol mum weeɓaani. Wumnoo wumti yiy ndee moƴƴere seedti to geno moƴƴere o waasaani. Alseri aawi ceeri fuɗi marok hay huunde heddaani. Janngo mi malee ha male mi faayde ko njeenaari sayku tijjaani. Fof en fofo, fofof en fof ngonti fof. Ha yottii seerenɓe fof ɓe ngondinii fof. Haa ɓe ngonti mo kanko fof, ɓe ngondinii mo makko fof. Alh Muhanmadu Saydu Bah saakiti ngol fof e nder winndere ndee fof.